خلاقیت و حل مساله
به یاد داشته باشید هر آنچه هستید و خواهید بود نتیجه استفاده از ذهنتان است. با بهبود کیفیت فکر کردن، کیفیت زندگی تان نیز بهبود می یابد.
هدف این کتاب ارائه راه کارهای کاربردی است که به خلق ایده هایی برای بهبود زندگی تان منجر خواهد شد.
همه افراد خلاق هستند. خلاقیت ویژگی طبیعی و ذاتی افراد مثبت اندیشی است که عزت نفس بالایی دارند. شرکت هایی که محیط کاری مثبتی ایجاد می کنند، مدام از سوی کارمندان ایده های خوبی دریافت می کنند.
در این کتاب به سه مورد از عوامل تعیین کننده خلاقیت می پردازیم؟
عامل اول: افراد خلاق به علت سوابقشان خود را بسیار خلاق می دانند. ایده پردازی امری معمول و طبیعی برای آن ها است.
افراد غیرخلاق نیز از دوران کودکی در محیط های منفی بوده اند که این منفی نگری در محیط های مختلف کاری ادامه می یابد و باعث می شود که باور کنند که اصلا خلاق نیستند. حتی وقتی ایده های خوبی دارند که اغلب چنین است، آن ایده را پس می زنند یا نادیده می گیرند و معتقدند که اگر آن ها ایده پرداز باشند، بیهوده است.
دومین عامل تعیین کننده میزان خلاقیت شما، شرایط کنونی تان است. آیا به ارائه ایده های جدید در محل کارتان تشویق می شوید؟ آیا افراد با هم صمیمی هستند و ایده هایشان را با هم در میان می گذارند یا ایده هایتان مورد تمسخر و انتقاد قرار می گیرد؟
در دهه 1990 " ایست من کداک" یک شرکت 60 میلیارد دلاری با 140 هزار کارمند بود. این شرکت در طول دهه های متمادی بر دنیای فیلم دوربین مسلط بود. در آن زمان بود که دانشمندان و محققان ایست من کداک پس از سال ها تلاش، فرایند جدیدی به نام " عکاسی دیجیتال" را کشف کردند که دیگر برای عکاسی و چاپ عکس نیازی به فیلم دوربین نداشت. وقتی این کشف به مدیران ارشد گفته شد، به شدت مورد انتقاد قرار گرفت و روسا به آن ها گفتند " این ایده اصلا جالب نیست. کداک یک شرکت فیلم سازی است، در حالی که این تکنولوژی نیازی به فیلم ندارد".
محققان را به محل کار و آزمایشگاه هایشان برگرداندند و گفتند که این فناوری پیروزمندانه را فراموش کنند. بقیه ماجرا طولانی است. پس از چند سال دوربین سازان ژاپنی ایده عکاسی دیجیتال را مطرح کرده و دوربین های دیجیتال را یکی پس از دیگری روانه بازار کردند و کداک به سرعت از بازار محو شد.
عامل سوم تعیین کننده آن، تصویری است که از خود دارید. آیا خود را شخصی خلاق می دانید؟ آیا به نظر خودتان از خلاقیت زیادی برخوردارید یا نه؟ تحقیقات متعدد نشان می دهد که 95 درصد افراد استعداد کار با خلاقیت بالا را دارند. تحقیقی که توسط هاروارد گاردنر در دانشگاه هاروارد انجام شد نشان داد که روش های تفکر متعددی وجود دارد و هر فرد حداقل در یک حوزه نابغه است. به این ترتیب، کلید آزادسازی خلاقیت این است که خود را فردی بسیار خلاق بدانید.
برای خلاق بودن، یکی از روش های افزایش خلاقیت این است که خود را شخص بسیار خلاقی بدانید. بارها و بارها به خودتان بگویید: " من یک نابغه هستم! من یک نابغه هستم! من یک نابغه هستم!"
خود را شخص بسیار خلاقی تصور کنید. تصور کنید از خلاقیت فراوانی برخوردارید و هیچ مشکلی در دنیا وجود ندارد که با استفاده از ذهن خلاق خود از عهده حل آن برنیایید. تصور کنید هیچ هدفی وجود ندارد که با ایده پردازی برای تحقق آن قابل دستیابی نباشد. تصور کنید هیچ مانعی وجود ندارد که با ذهن خلاق شما قابل برداشتن نباشد و مانند پرتو لیزری که فلز را می برد می توانید ان مانع را از میان بردارید.
همه افراد ذاتا خلاق هستند. خلاقیت ابزاری است که در طبیعت بشر نهاده شده تا ضامن بقای او باشد و کمک کند تا از عهده مشکلات غیرقابل اجتناب و چالش های زندگی روزمره برآید. تنها تفاوت در این است که بعضی افراد از حداکثر خلاقیت ذاتی خود استفاده می کنند، در حالی که دیگران بهره کمی از آن می برند.
برای رسیدن به این امر تمرین های عملی زیر را توصیه می کنند
1- بزرگترین هدف زندگی تان در حال حاضر را مشخص کنید. این هدف چیست و انجام فوری چه کاری می تواند شما را یک گام به هدفتان نزدیکتر کند؟
2-بزرگترین مشکل یا مانعی که میان شما و مهم ترین هدفتان قرار دارد را مشخص کنید. با کدام اقدام فوری می توانید مشکل را حل کرده یا مانع را از میان بردارید؟
در جواب افرادی که می گویند که خلاق نیستند. به آن ها باید این اطمینان را بدهیم که تمامی انسان ها خلاق به دنیا آمده اند؛ اما هرگز نمی توانند از همه آن استفاده کنند. تنها کاری که باید انجم دهند این است که خلاقیت ذاتی شان را آزاد کنند.
می توان مثال مشخصی در توضیح این مساله بیان کرد:
تصور کنید که یک فنجان قهوه برای خود می ریزید و کمی شکر به آن اضافه می کنید. سپس کمی می نوشید و می بینید هنوز قهوه تلخ است. چه اتفاقی است؟پاسخ این است که شکر را هم نزده اید تا با قهوه مخلوط شود.
خلاقیت نیز مانند شکر در ته فنجان قهوه است. باید آن را هم بزنید تا حل شده و با همه نوشیدنی امیخته شود.
خلاقیت نیز مانند هم زدن شکر در فنجان قهوه توسط سه عامل مخلوط می شود که همه آن ها تحت کنترل شما هستند.
سه عامل باعث می شود که عوامل موثر در خلاقیت تحت کنترل شما هستند.
1-اهداف دلخواه
هر چه خواسته خود را شفاف تر بدانید و فکر مثبت و هیجان بیشتری برای دستیابی به آن داشته باشید، خلاق تر خواهید بود و ایده های بیشتری به ذهنتان می رسد. هر چه چیزی را بیشتر بخواهید، احتمال یافتن روش های خلاقانه برای دستیابی به آن بیشتر می شود. به همین دلیل می گویند" هیچ فرد غیر خلاقی وجود ندارد، مگر افرادی که هیچ هدف انگیزاننده ای نداشته باشند".
یک هدف مشخص کنید که اگر به آن دست یابید، بیشترین اثر مثبت را بر زندگیتان خواهد داشت. آن را با چنان شفافیتی روی کاغذ بنویسید که حتی یک کودک هم بفهمد. درک اینکه چه جیزی را بیشتر از همه می خواهید، محرک ایده هایی کاربردی برای رسیدن به هدف است.
2-مشکلات دشوار
مشکلات بزرگترین محرک ها برای رسیدن به خلاقیت بیشتر هستند. اگر مشکل یا مانعی وجود دارد که شما را از دستیابی به چیزی که برایتان مهم است بازمی دارد، بدانید که توانایی و خلاقیت شگفت انگیزی برای از میان برداشتن آن دارید.
شفافیت برای تفکر خلاقانه حیاتی است. روش دستیابی به شفافیت بیشتر این است: نخست، هدف کلی یا جزیی خود را مشخص کنید. چه چیزی را در حوزه خاصی از زندگی می خواهید؟ سپس از خود بپرسید " چرا قبلا به این هدف فکر نکرده ام؟ چرا قبلا به آن نرسیده ام؟ سپس بپرسید" از میان همه عواملی که مانع دستیابی من به هدف شده، بزرگترین و مهم ترین عامل کدام است؟"
3-سوالات متمرکز
پرسیدن سوالاتی از خود و دیگران که شما را مجبور به تفکر عمیق درباره شرایط موحود کند، یکی از محرک های اصلی خلاقیت است. جیم کالینز در کتاب خود " از خوب به عالی" اشاره می کند که یکی از نشانه های شرکت های برتر این است که مدیران اجرایی " سوالات بی رحمانه ای" از خود می پرسند که آن ها ار مجبور می کند عمیقا به شرایط موجود فکر کنند.
... .
در این کتاب مجموعه سوالاتی که برای آزادسازی خلاقیت از خود بپرسید. به ان ها پاسخ دهید. این سوالات به شما امکان می دهند که به عمق موضوع نفوذ کنید. هر چه سوالات دقیق تر و متمرکز تر باشد، بازتاب های خلاقانه ذهنتان با سرعت بیشتری پاسخ هایی کاربردی ارائه خواهند کرد.
در ادامه مطلب با دانلود رایگان کتاب می توانید به محتوای این کتاب دسترسی داشته باشید.